Logo
Cusanus-Portal

Werke

downDialogus de Ludo Globi

60Et hoc est huius ludi mysterium, satis nunc pro tam brevi hora
declaratum, ut de his paucis multa elicias et proficias in motu, ut
tandem quietem simul in regno vitae cum Christo rege nostro fe-
liciter assequamur, eo praestante qui solus potens est et in saecula
5saeculorum benedictus. Amen.
Globi ludus et liber explicit.
Uv1Incipiunt versus*
facti de laude eius.
v1Qui cupis ingenium praesentis nosse libelli,
Redde prius Musis terque quaterque sacrum.
Et semel atque iterum sensus ubi legeris altos,
Ad caput et titulos mente vacante redi.
5Neu pudeat, quocumque situ salebrosa videbis
Esse loca et trepido non adeunda pede,
Poscere opem, et sancti per florida prata magistri
Ire licet. Multa doctior arte senex.
Utribus haec crassis non sunt condita vehenda;
10Pinguis aqualiculi non capit alta locus;
Attritas subeunt vix post conamina mentes;
Purgatum haec tantum dogmata pectus habet.
Luditur hic ludus, sed non pueriliter. At sic
Lusit ut orbe novo sancta Sophia deo.
15Sic ludit, quisquis per caeli aprica domosque
Aetherias quid agant cernere sancta venit.
Sol oriens, ludis sic, Augustine, canendo,
Musica cum nobis te modulante data est.
Sic omnes lusere pii, Dionysius et, qui
20Increpuit magno mystica verba sono.
Et nos, magne pater, ludum celebremus amicum,
Noster ut aeterna sit globus aede sedens.
Istic perpetuo post longa volumina centro
Haereat et nullo fine perennis agat.
25I prior, at tecum nos sedibus, optime, castis
Siste, pater, stat ubi lusus et ara dei.
Tu quoque, cara ducum soboles, dux inclite, lude,
Principibus famam quo tua mens pariat.
Nam bene caesareos quamquam ornent stemmata cippos
30Inque palatinis gloria maior eat
Et tibi consurgat comitum fecunda propago,
Occiduas Rhenus qua pater auget aquas,
| Anglica sint quamvis consanguinitate propinquafol. 160r
Sceptra tibi et quidquid Gallia pinguis arat
35Et genetrix tibi sit ditis germana tyranni
Praelustres spectent et tua iura duces
Nec minus in Christi sortem templisque sacratus
Hinc atque inde vocet te pius ordo patrum,
Ut nihil in pulchra sine te Germania gente
40Evehat et claris clarior ut niteas
Teque decus patriae magnus generaverit Otto,
Silvarum terror cui lupus ingemuit,
Ut Baiohariae tua cingant tempora frondes,
Mascula belligero quas tulit ense cohors,
45Et quidquid, tantis titulis memorande, reliqui,
Claudicet ut nulla parte superba domus:
Haec ne iure suo volucris fortuna reposcat,
Quod series patrum nil nisi nomen habet,
Surge tuo marte hic, princeps dignissime surge,
50Ingenii dotes laudibus adde ducum.
Aurea sit liceat, mutuum tamen aurea flatum
Corrogat, effundat quo tuba rauca sonum.
Quid tibi conveniat, melius te nemo videbit,
Tu modo non aliis quam tibi crede magis.
55Candidus Eoo surget dum Lucifer axe
Et bibet occiduas vespere Phoebus aquas,
Dum nivibus longas hiemes Germania ducet
Et vespertinam Gallus amabit humum
Dumque homines tellus, pisces mare, sidera caelum
60Reddet, doctorum hic ludus honestus erit.
Tu quoque, magnanime princeps, mihi crede, Ioannes,
Semper eris, semper vivus in ore virum.
Effice, quod solum tibi te monitore gerendum est,
Ne tantum in chartis sit tibi grande sophos.
65Et mecum refer, o, grates, memorande, magistro,
Est cui, si cuiquam est, mens patefacta dei.
Finis.
DIALOGUS DE LUDO GLOBI
<LIBER SECUNDUS>
61| DIALOGI DE LUDO GLOBIfol. 160v
SECUNDUS LIBER INCIPIT
Interlocutores:
Albertus adolescens Dux Bavariae
5et Nicolaus Cardinalis etc.
Albertus: Tu nosti, pater, me advenisse summa fiducia, ut Papae
nostro Pio atque tibi et aliis cardinalibus notior fierem et profice-
rem. Cum nunc Illustrem Ducem Ioannem, consanguineum meum
carissimum, in hac urbe reperirem et inter nos post communia ami-
10corum colloquia ipsum vacare viderem lectioni libelli De ludo globi,
admiratus tam de ludo quam de libello nisus sum comprehendere
aliquid iuxta meam iuvenilem capacitatem. Sed non est mihi visum
te circulorum regionis vitae mysticam sententiam explanasse. Rogo
igitur tuam pietatem, ne in me despicias tanti mysterii incapacita-
15tem. Dabitur, ut doctior rememorem quae audivero et dei dono
proficiam.
Cardinalis: Multo gaudio te cum fratre Wolfgango hoc loco
vidi. Pater enim tuus Albertus, Illustris Comes Palatinus et Bavariae
Dux, multis annis me singulariter amavit et hoc ostendit. Videre
20tantum amicum vivere in illustribus et optime nobiliterque com-
positis et eruditis filiis mihi periucundum est. Et hinc quaeque
possibilia libens impertiar. De ludo globi inquiris ea quae, dum
audieris, non poteris aetate obstante fortasse discutere. Admiraberis
tamen et violentia quadam incorporabis altissima, quae te habilem
25reddent, ut ad cuncta scibilia melius volare queas. Oportet autem,
ut mentis oculum aperias et visum illum totaliter eleves, ut quae
dicturus sum potius videas quam audias.
Albertus: Faciam omnia quantum natura et ingenium conces-
serint.
62Cardinalis: Circulorum mysticationem quam ut capias, infige
tuae memoriae propositionem quae sequitur: Eo, quod in om-
nibus et in quo omnia, nihil maius aut minus esse potest.
Quare omnium exemplar.
5Albertus: Habeo iam hanc in memoria fixam propositionem.
Sed ut mens eius videat veritatem, declaratione opus habet.
Cardinalis: Parva sufficiet. Nam quomodo foret aliquid minus
eo, quod in omnibus? Aut quomodo maius eo, in quo omnia? Si
igitur nihil omnium est aut minus aut maius eo, necesse est omnia
10illius unius exemplaris esse exemplata.
Albertus: Brevissime declarasti. Nam certissime video: Cum ex-
emplatum nihil habeat nisi ab exemplari sitque unum omnium ex-
emplar, quod in omnibus et in quo omnia, clara est ostensio, post-
quam videro unitatem exemplaris omnium variorum exemplato-
15rum, me ad altam contemplationem deduxisti.
Cardinalis: Tu bene mente conspicis exemplatum non posse
esse, nisi in ipso sit exemplar.
Albertus: Certissime.